Na świątecznym stole musi zmieścić się kilkanaście potraw, talerze gości i jeszcze coś, co sprawi, że będzie to uroczysta kolacja, a nie zwykły obiad. Budżet na dekoracje bywa przy tym niewielki, a czasu przed Wigilią brakuje. Poniższy przegląd pokazuje, jak ułożyć dekorację stołu na Boże Narodzenie: od pomysłów za kilka zakupów w markecie i na targu po wersje z nową zastawą i tekstyliami. Każdy kierunek da się zbudować z rzeczy dostępnych w zwykłych sklepach, a część z gałązek, świec i tego, co już stoi w szafie.
Jak udekorować stół na Boże Narodzenie: dziewięć kierunków na uroczyste nakrycie
Zanim wybierzesz kierunek, warto zdecydować, ile kolorów ma mieć stół. Kierunki poniżej różnią się paletą i materiałami, ale łączy je jedna zasada.
Do jednego stołu najlepiej wybrać dwie, najwyżej trzy barwy i powtórzyć je w obrusie, serwetkach i ozdobach, żeby całość się nie rozpadała.
Biały obrus, sianko pod spodem i złote akcenty na tradycyjnym stole wigilijnym
Tradycja wigilijna ma własne rekwizyty: biały obrus, a pod nim garść sianka jako symbol żłóbka. Do tego opłatek na talerzyku i dodatkowe nakrycie dla nieznanego gościa. Przy dwunastu potrawach stół szybko się zapełnia, więc sama dekoracja może być oszczędna. Wystarczą świeczniki i jeden stroik.
Jako akcent pasuje złoty kolor świeczników, obwódek na talerzach i sztućców. Można go zestawić z czerwienią wstążki przewiązanej wokół serwetek albo z butelkową zielenią gałązek jodły. Sianko kupisz w sklepie zoologicznym, a pod obrus wystarczy rozłożyć je cienko, bo gruba warstwa wybrzusza blat i szklanki zaczynają się chwiać. To jeden z tańszych kierunków: obrus i świeczniki służą potem przez wiele lat.
Taki stół dobrze pasuje do domów, w których zastawa jest rodzinna i komplety się nie zgadzają, bo biel obrusu łączy różne wzory. Kłopot pojawia się, gdy obrus jest przykrótki. Brzegi powinny zwisać na tyle, żeby zakrywać krawędź blatu, inaczej sianko widać z boku.
Kremowa paleta ze szkłem i gałązkami jodły w prostym, nowoczesnym wydaniu
Kość słoniowa, ecru i złamana biel to paleta, która w nowoczesnych jadalniach wygląda spokojnie i drogo, choć koszty zostają niskie. Obrus i serwetki mogą być z kremowego lnu albo bawełny, talerze białe, a dekoracja ograniczona do kilku elementów. Najlepiej działa przezroczysty szklany lub jasny ceramiczny wazon z gałązkami jodły albo sosny i szklane świeczniki o prostej formie.
Błysk dodają pojedyncze chromowane albo szczotkowane złote detale, na przykład obrączki na serwetki. Zastawę z sieciówki meblowej łatwo dobrać, bo wystarczy jednolita biel. Barszcz i czerwone wino zostawiają na jasnej tkaninie widoczne plamy, dlatego warto mieć drugi obrus lub bieżnik, który można wymienić przed deserem. Ten kierunek wymaga dyscypliny: jeśli dołożysz kolorowe bombki i wzorzyste serwetki, minimalizm przestaje działać.
Lniane serwetki, wiklinowe podkładki i drewniane świeczniki w naturalnym, rustykalnym stole
Dla rustykalnego stołu najważniejsze są faktury: len w kolorze surowego beżu, wiklina, drewno i gruba ceramika. Podkładki pod talerze mogą być wiklinowe albo z deseczek, a na środek stołu dobrze położyć drewnianą paterę z suszonymi owocami. Ceramiczne talerze w ziemistych barwach, brązach i leśnych zieleniach, pasują do tej palety lepiej niż porcelana ze złotym brzegiem.
To kierunek, który najłatwiej zrobić samemu. Suszone plasterki pomarańczy, laski cynamonu, szyszki i orzechy włoskie w łupinach można rozsypać wzdłuż stołu albo zawiesić na wstążce przy serwetkach. Do tego świece w drewnianych lub glinianych świecznikach. Miedziane akcenty (świecznik, miseczka) ocieplają całość, a koszt zostaje niski. Taki stół jest dla osób, które nie chcą dokupować zastawy i wolą pracę rąk od zakupów.
Burgund, butelkowa zieleń i aksamitne kokardy na ciemnym obrusie
Najciemniejsza paleta tego sezonu opiera się na burgundzie, śliwce i butelkowej zieleni, czasem z domieszką czekoladowego brązu. Sprawdza się obrus lub szeroki bieżnik w jednym z tych kolorów, a na nim białe albo kremowe talerze, które przełamują ciemną bazę. Do tego mosiężne albo złote świeczniki, szkło i ciemnoczerwone świece.
Najtańszy sposób na ten kierunek to aksamitna wstążka z pasmanterii, wiązana w kokardy na serwetkach, krzesłach albo świecznikach. Droższa opcja to cały obrus w ciemnym kolorze. Jeśli jadalnia ma słabe światło, ciemny blat dodatkowo je pochłania. Wtedy trzeba więcej świec w ciepłej barwie, rozstawionych wzdłuż stołu, inaczej nakrycia toną w półmroku.
Białe talerze, gałązki jodły w słoikach i świece w szklankach na budżetowym stole
Gdy na dekoracje zostaje niewiele, można oprzeć stół na bieli i zieleni. Podstawą są zwykłe białe talerze, a do tego gałązki jodły lub sosny (kupione na targu albo od sprzedawcy choinek) w szklanych słoikach i wąskich butelkach. Słoiki można owinąć jutą albo papierem pakowym i przewiązać sznurkiem.
Zamiast kupowanych świeczników na stół nadają się tealighty w niskich szklankach albo słoiczkach. Serwetki, nawet papierowe, zawiązane sznurkiem z kawałkiem gałązki, zastępują obrączki. Winietki można wyciąć z kartonu w kolorze kraftu. Całość da się zrobić w jeden wieczór. Efekt jest skromny, ale spójny, o ile trzymasz się zasady: jedna kolorowa rzecz (np. czerwony sznurek), reszta biała i zielona.
Złote i srebrne bombki, szkło i ukryte lampki na granatowym obrusie w stylu glamour
Glamour opiera się na odbiciach światła: złoto i srebro, szklane wazony, kryształowe świeczniki i lampki LED schowane między dekoracjami. Dobrą bazą jest granatowy, grafitowy albo biały obrus, na którym metal wyraźnie się odcina. Bombki można ułożyć w szklanej misie lub wazonie zamiast kwiatów, co jest tańsze i trwalsze niż florystyka.
Lampki na baterie, owinięte wokół gałązek lub wsunięte do szklanego naczynia, dają dodatkowe światło bez kolejnych świec. Połysk działa, kiedy jest go umiarkowanie: zbyt wiele błyszczących przedmiotów zagłusza zastawę, a miejsce na półmiski musi pozostać wolne. Ten kierunek ma sens przy dłuższym, wąskim stole, gdzie błyski rozkładają się wzdłuż całej długości.
Niski pas eukaliptusa, ruskusu i świec biegnący wzdłuż środka stołu
Zamiast jednego wysokiego stroiku coraz częściej wybiera się niski pas zieleni, który przechodzi przez środek całego stołu. Taki układ składa się z eukaliptusa, ruskusu lub jodły, kilku bombek i świec różnej wysokości. Kwiaty (burgundowa magnolia albo kremowa eustoma, żywe lub sztuczne) wplatają się między zieleń jako akcent.
Zaleta jest praktyczna: goście widzą się nawzajem, a półmiski mieszczą się po obu stronach. Gotową girlandę z jodły można kupić w markecie, a pas uzupełnić własnymi dodatkami. Kompozycja bywa tym samym tańsza niż duży stroik z kwiaciarni. Trzeba tylko pilnować, żeby dekoracja nie rozlewała się na boki, bo każdy centymetr szerokości zabiera miejsce nakryciom.
Czerwone gwiazdy betlejemskie w osłonkach przy każdym talerzu
Żywa roślina może pełnić trzy role jednocześnie: dekoracji, winietki i drobnego prezentu dla gościa. Małe gwiazdy betlejemskie w ceramicznych albo papierowych osłonkach, ustawione przy każdym nakryciu, dobrze kontrastują z białym obrusem. Pasują do nich naturalne materiały: len, drewno i szkło. Jako dopełnienie można dołożyć jemiołę i świece.
Koszt rośnie wraz z liczbą gości, więc przy dużym stole lepiej ograniczyć się do kilku roślin na środku. Doniczki muszą być małe, bo zajmują miejsce tuż przy talerzu. Rośliny kupione w mróz trzeba owinąć papierem w drodze do domu, bo poinsecja źle znosi zimno. Ten pomysł jest dla gospodarzy, którzy lubią, gdy goście coś zabierają ze sobą.
Czerwono-zielona kratka, mosiężne świeczniki i patery w stylu retro
Szkocka krata wraca na stoły w wersji nostalgicznej: czerwono-zielone serwetki lub bieżnik, mosiężne świeczniki, aksamitne wstążki i patery retro na ciasto. To kierunek dla osób, które wolą stół „z historią”, złożony z rzeczy z szafy, ze second-handu albo od rodziny. Porcelana nie musi tworzyć kompletu, byle była jasna.
Kratę lepiej ograniczyć do jednego elementu, na przykład bieżnika albo serwetek. Jeśli krata pojawi się jednocześnie na obrusie i na talerzach z wzorem, stół zrobi się hałaśliwy. Dobrą bazą jest biały obrus, a do kraty pasują proste zielone gałązki i czerwone świece. Koszt to głównie drobiazgi, więc kierunek jest budżetowy, jeśli ma się już podstawowe tekstylia.
Uroczyste nakrycie bez tłoku: wymiary, które trzeba policzyć przed świecami
Najpiękniejsza dekoracja nie pomoże, jeśli goście siedzą ściśnięci. Na jedną osobę warto przewidzieć minimum 60 cm szerokości blatu, a przy uroczystym obiedzie raczej 70–75 cm. Głębokość nakrycia, czyli odległość od krawędzi stołu, wynosi co najmniej 40 cm i mieści talerz, sztućce i kieliszek. Talerz ustawia się 2–3 cm od krawędzi. Za krzesłami zostaw przynajmniej 90 cm, żeby dało się je odsunąć i przejść.
Stół na 8 osób ma zwykle 200–240 cm długości. Jeśli chcesz postawić pośrodku pas zieleni i półmiski, szerokość blatu powinna wynosić 90–110 cm.
Szkło stawia się po prawej, ponad nożami, talerzyk na pieczywo po lewej nad widelcami, a sztućce deserowe układa się poziomo nad talerzem.
Czego na świątecznym stole lepiej nie stawiać
- Wysokich stroików: zasłaniają twarze i utrudniają rozmowę, a niska dekoracja jest po prostu praktyczniejsza.
- Świec zapachowych: zapach miesza się z zapachem potraw.
- Suchych gałązek i szyszek tuż przy płomieniu: świeca powinna stać w szkle lub w osłonce.
- Dekoracji, która zajmuje miejsce przeznaczone na półmiski i sosjerki.
Obrus i zastawę warto rozłożyć dzień wcześniej, żeby sprawdzić, czy wszystkich nakryć jest dość, a talerze nie wymagają jeszcze polerowania.